Nói cho oai vậy thôi chứ ổng mất đời “tám hoánh” khi tôi chưa ra đời. Nhưng đến Thụy Điển mục đích để viếng nhà tưởng niệm Nobel là chính- tôi cũng như mọi người trên thế giới. Các giải thưởng- trừ giải Nobel Hòa bình trao ở Na Uy- đều tổ chức ở Stockholm, thủ đô của nước nầy.
Phải nói người phương Tây rất giỏi làm du lịch, nghĩa là rất khôn khéo trong việc moi tiền du khách. Ghé thăm nhà họa sĩ Monet ở Pháp, tôi mới thấy, Việt Nam chúng ta quá “bèo nhèo” trong việc làm du lịch liên quan đến các nghệ nhân, nghệ sĩ, họa sĩ...Các danh họa Việt Nam đâu thua kém mông xừ Monet, kể sơ lược như Nguyễn Phan Chánh, Tô Ngọc Vân, Trần Văn Cẩn, Lê Phổ, Nguyễn Tử Nghiêm, Dương Bích Liên, Nguyễn Sáng...
Nhưng có một nhà lưu niệm nào về các vị này không ở Việt Nam như ông Monet ở Pháp?Chúng tôi phải kiếm chỗ đậu xe cả nửa tiếng đồng hồ để vào thăm nơi ông ta ở lúc sinh thời; nghĩa là hàng ngàn chứ không phải hàng trăm du khách, không chỉ ở nước Pháp, mà cả thế giới chen nhau vào xem ngôi vườn và ngôi nhà của ông. Và khi ra về, để làm kỷ niệm tôi mua một chiếc đĩa sứ có in một bức tranh của Monet kèm chữ ký in trên đĩa giá 7 euro (khoảng 210.000 đồng).
Khi vào nhà lưu niệm ông Alfred Nobel, ở Thụy Điển, rút kinh nghiệm “xương máu” ở Pháp, tôi chẳng mua vật kỷ niệm nào ở quầy lưu niệm.Có tiền, tôi sẽ mua quà lưu niệm ở Việt Nam nếu ông Lê Đức Thọ có một nhà lưu niệm nhắc đến giải thưởng Nobel Hòa Bình 1973, nhận chung cùng ngoại trưởng Hoa Kỳ Henry Kissinger về thành tích chấm dứt chiến tranh Việt Nam, một cuộc chiến hơn 58.000 người Mỹ bỏ mạng và chừng 3.000.000 người Việt Nam hy sinh.
Rất ít nhà tưởng niệm hay bảo tàng về danh nhân văn hóa, người Việt Xã Hội Chủ Nghĩa chúng ta có ê hề những nhà tưởng niệm anh hùng liệt sĩ, bảo tàng chiến tranh. Và cũng rất ít cách làm du lịch moi tiền du khách nhờ bảo tàng văn hóa. Vào một nhà tưởng niệm chiến tích hay bảo tàng chiến tranh, nhìn đâu cũng thấy hận thù và chết chóc, ai mà bỏ tiền ra mua vé vào cửa kia chứ.
Chúng tôi bỏ ra mỗi người gần 20 euro (chừng 600 ngàn tiền VN) để mua vé vào thăm nhà lưu niệm Nobel với lòng mong ước, ở nơi đây, tại sao lại có những giải thưởng làm ngất ngây những ai được xét nhận giải thưởng. Có thể một ngày nào đó, tiền thưởng của Vin future cho những người xuất sắc về nhiều lãnh vực sẽ nhiều hơn tiền thưởng giải Nobel, nhưng mấy ai hãnh diện? Vì sao. Vì giải Nobel trao tặng căn cứ vào trí tuệ thật sự chứ không phải trí tuệ “ăn theo”.
Cách trưng bày trong nhà bảo tàng Nobel khá là đơn giản. Bên ngoài là tiệm cà phê kèm thức ăn; kế đó là cửa tiệm bán hàng lưu niệm; bên trong nơi chính diện là các gian phòng trưng bày những gì liên quan đến nhà tổ chức (Nobel) và những nhân vật được trao giải. Có những máy móc tạo thay đổi thế giới từ thuở ban đầu. Qua quan sát, tôi thấy có chiếc máy chụp X quang, một phát minh có lẽ mang lại cho người sáng chế giải Nobel hay chăng? Tôi còn thấy một chiếc máy phát ra tia lazer. Trông rất thô sơ , mới nhìn, tôi cứ nghĩ nó giống một mô tơ xay nước mía, tất nhiên nhiều bộ phận hơn.
“Thấy sang bắt quàng làm họ” không phải là tục ngữ thông thường của người Việt chúng ta. Cái tẩu thuốc, chiếc gậy chống, chiếc kính lão...những vật dụng thông thường của người nhận giải Nobel được trưng bày ở đây, nơi trang trọng, cho thấy người phương Tây biết quý trọng quá khứ, biết trân trọng những cái tầm thường của những người nổi tiếng. Cái tôi vừa nhắc chính là vật thường dùng của ông tổng thư ký Liên Hiệp quốc Kofi Annan, người châu Phi da đen.
Tôi thích nhất là thấy cuốn sách của nhà văn Chekhov trưng bày ở đây. Tuy không yêu chủ nghĩa cộng sản, không thích Liên Xô, tôi rất quý mến ông nhà văn người Nga này. Truyện ngắn của ông có thể nói là ngôi sao cho tất cả các truyện ngắn từ tước đến nay của nhân loại.
Alfred Nobel thức tỉnh. Sáng chế chất nổ, sau này giết người, là nỗi ân hận của ông. Giải thưởng lập ra theo di chúc của mình, là để chuộc lại lỗi lầm: Văn minh nhân loại không đồng nghĩa với tình thương con người.
Khi chuẩn bị ra về, tôi tình cờ nhìn một một ghi chú về một nhân vật nổi tiếng thế giới được nhận giải Nobel người Việt Nam- ông Lê Đức Thọ.
Không thể có người Việt Nam nào từ chối giải Nobel danh giá. Chỉ có một. Ông Lê Đức Thọ.
Ngoại trưởng Mỹ và nhà thương thuyết VN được nhận chung giải Nobel Hòa Bình sau chấm dứt chiến tranh đầy máu đổ cả hai bên.
Kissinger gởi một bức thư cảm ơn ủy ban trao giải hòa bình cho ông và nhà thương thuyết Việt Nam. Ông Lê Đức Thọ đánh một bức điện cho ủy ban xét giải Nobel nói rằng, ông không nhận giải thưởng vì chiến tranh vẫn tiếp diễn bởi Hoa Kỳ, người Mỹ bất tín (!?).
Và chiến tranh chấm dứt năm 1975 khi không còn người Mỹ. Nhưng tại bảo tàng nổi tiếng này vẫn còn ghi nhớ một người Việt Nam không thèm nhận trong hàng trăm người nhận giải Nobel danh giá nhất thế giới. Ai mới là người muốn duy trì chiến tranh?
Posts
