“Cho cháu 30 ngàn chú ơi”. “Mọi bữa 25 ngàn, sao nay tăng vậy”. “Xăng lên, vật giá lên, chú thông cảm”. “Đâu có lên mãi đâu, giá xăng xuống rồi mà”, tôi giải thích. “Xăng lên xăng xuống nhưng giá cả thì không” Cô chủ quán đốp chát. Tôi móc bóp trả tiền, và ra về chẳng lấy gì làm vui vẻ. Người dân ngày nay theo dõi thời sự rất sát. Không phải bật ti vi, họ chỉ cần bấm điện thoại, mọi sự việc trong nước, thế giới đều hiện ra. Chị chủ quán cháo lòng này cũng vậy.
Khi Trump và Iran tuyên bố ngưng chiến dù chỉ hai tuần, cả quán như “vỡ ối”, ý lộn, vỡ òa sung sướng. Ở quán cháo lòng hôm nay, đề tài chính không phải là ai đắc cử chủ tịch nước, ai thủ tướng, ai chủ tịch quốc hội. Mà là Trump, Donald Trump và I ran. Chắc chắn giá xăng dầu sẽ hạ, mọi người trong quán hí hửng hy vọng. Nhưng họ không chắc vật giá sẽ hạ theo. Đã lên thì không xuống đó là quy luật thị trường định hướng XHCN: thịt cá đường sữa gạo dầu…
Cả Mỹ và Iran đều tuyên bố họ chiến thắng. Đối phương phải ngồi vào bàn đàm phán để mở đầu cho việc chấm dứt chiến tranh, khởi đầu là ngưng chiến. Phó tổng thống Mỹ cho rằng cuộc ngưng chiến này mong manh (fragile ceasefire). Tôi thì nghĩ, chẳng mong manh đâu. Sẽ ngưng chiến mãi mãi.
Sau hơn năm tuần Mỹ và “thằng đệ” đánh cho đối phương dập nát; lãnh tụ tinh thần tối cao và hàng chục lãnh đạo ưu tú Iran bỏ mạng. Hệ thống tên lửa bị tiêu diệt 90 %. Máy bay không người lái – thế mạnh của Tehran- bị tàn phá nặng nề, gần như xóa sổ; phòng không đối phương trở về con số không; hải quân hầu hết tàu chiến chìm sâu đáy biển. Kinh tế I ran kiệt quệ.
Vậy mà, tưởng đâu tê liệt, chiến đấu cơ tiên tiến của Mỹ bị bắn hạ. Giải cứu phi công phải trả giá bằng 2 chiếc vận tải cơ khổng lồ, một phi cơ chiến đấu tầm thấp, và 4 chiếc trực thăng. Các nước đồng minh Trung Đông của Mỹ nhận đều đều tên lửa và máy bay không người lái của Iran. Kho xăng, cơ sở sản xuất dầu mỏ lai rai bốc cháy. Giá dầu thô thế giới tăng chóng mặt. Đồng minh ngó lơ khi Hoa Kỳ kêu gọi trợ giúp.
Bên ngoài hùng hổ của tổng thống không che giấu sự lo lắng. Chiến tranh không thể kéo dài đối với Mỹ. Mục tiêu của Hoa Kỳ đạt đến đâu: Dẹp bỏ hiểm họa hạt nhân; tiêu diệt tên lửa đạn đạo; phá hủy nơi chế tạo drone; thay đổi chế độ độc tài thần quyền; triệt phá nguồn hỗ trợ các tổ chức khủng bố nước ngoài. Khai thông eo biển cho dầu qua lại (20% số lượng của thế giới)?
460 ký uranium chỉ cần giấu dưới những hầm đựng rượu, đố ai biết ở đâu. Tên lửa vẫn còn là mối đe dọa. Mỗi ngày “tống” vài quả, cả khu vực dầu mỏ những nước đồng minh của Mỹ lo sốt vó. Chế độ thần quyền còn cứng rắn hơn xưa. Không ai dám xuống đường biểu tình nếu không muốn ăn đạn. Tổ chức khủng bố đàn em (của Iran) vẫn tành tành nã tên lửa vào Israel. Hezbollah ngoan cố không kém. Eo biển Hormuz vẫn bị đóng. (Ngưng chiến nhưng Israel vẫn đeo theo ném bom, khủng khiếp nhất từ khi bắt đầu chiến tranh ở Liban).
Khi I ran không còn Ali Khamenei , tôi nghĩ tới sự bất lợi của họ. Ông ta là biểu tượng. Lời nói ông ta là mũi tên, ở đâu cũng bắn tới. Khi không còn lãnh tụ, thần quyền mất đi sức mạnh đoàn kết. Không người I ran nào tin tưởng vào một lãnh tụ chẳng hiện diện với đất nước trong tình huống dầu sôi lửa bỏng, hằng ngày đối đầu ác liệt với quân thù.
Nội bộ bất an. Biểu hiện rất rõ khi tổng thống xin lỗi các nước láng giềng vì đã bắn tên lửa vào nước họ thì chỉ huy Vệ Binh Cách Mạng Hồi giáo vẫn ra lệnh tăng cường tấn công. Thậm chí khi có ngưng chiến với Mỹ, mới đây (theo Reuters) ở thủ đô Tehran người của chính quyền xuống đường với khẩu hiệu “Death to America. Death to Israel. Death to Compromisers”. (Tiêu diệt Mỹ. Tiêu diệt Do Thái. Tiêu diệt bọn thỏa hiệp).
Tổng thống Trump đe dọa sẽ xóa sổ nền văn minh Ba Tư “trong đêm nay” . Cầu đường, nhà máy điện sẽ bị phá hủy hoàn toàn trong 4 giờ. Nếu Iran không đạt thỏa thuận (deal) và eo biển Hormuz không được mở.
Thế giới nín thở theo dõi. Nhưng nếu còn Khamenei tôi chắc ông ta sẽ không sợ sự đe dọa đó. Bởi khi phá hủy công trình dân sự, kẻ phá hủy sẽ phạm tội ác chiến tranh. Dù hay bốc đồng, ăn nói búa xua, “sáng nắng chiều mưa” nhưng tổng thống Donald Trump là người khôn ngoan, không thể tự biến mình thành Hitler, phạm tội ác chiến tranh khi đem đến bất hạnh cho dân chúng Iran bằng đạn bom hủy hoại. Phía sau ông là nước Mỹ, một xứ sở tự do, dân chủ, văn minh, quyền con người được tôn trọng.
Ngay cả cả lãnh tụ tôn giáo như Đức giáo hoàng Leo còn lo lắng, cho rằng việc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự là điều không thể chấp nhận. Chắc chắn dư luận thế giới sẽ lên án Donald Trump. Lịch sử sẽ ghi nhớ…công trạng của ông nhờ xóa sổ một nền văn minh.
Ai cũng không hiểu. Chỉ có mình Trump mới hiểu. Ông mỉm cười trong bụng, ta chỉ “ho” một tiếng mà thế giới phải kinh hoàng. I ran gấp rút OK đàm phán trước thời hạn “xóa sổ” nước họ 90 phút.
Rất may cho thế giới. Rất may cho I ran. Rất may cho nước Mỹ; I ran không thành một Việt Nam. Mỹ sẽ rút khỏi Trung Đông "trong danh dự".
May mắn ấy đến từ sự khôn ngoan bất bình thường của của một tổng thống kỳ quái nhất lịch sử nước Mỹ. Và còn may mắn hơn cho dân tộc I ran, không còn vị cha già Khamenei.
Nếu còn sống, ông sẽ chẳng ngưng chiến. Chắc chắn ông ta sẽ áp dụng phương sách của Mao Trạch Đông “trường kỳ kháng chiến, nhất định thắng lợi”. Chỉ cần “không thua”, không đầu hàng (dưới mọi hình thức) là I ran đã thắng. Chủ trương của Trump không phải là kéo dài chiến tranh (endless war). I ran sẽ vinh dự là nước thứ hai trên thế giới “đánh bại” một đế quốc "đầu sỏ".
Ngưng chiến là thắng lợi của Mỹ, của I ran, và của bà chủ bán cháo lòng, không phải buộc nâng giá cháo lên nữa; nguy cơ ế khách vì giá cao là nhãn tiền.
(Ảnh trên báo The Economist)
Posts
